Nikkel en allergie

Nikkel

Nikkel is een metaal met een zilver-witte kleur. Nikkel komt van nature voor in ons milieu. Het is te vinden in de bodem, in plantenweefsels  en in dierlijk weefsel. Het is zelfs te vinden in zoet water.

De hoeveelheid nikkel in de bodem en planten is niet overal hetzelfde. Het varieert, afhankelijk van de soort grond. Maar het varieert ook van gebied tot gebied. Het gebruik van kunstmest en pesticiden leidt tot hogere nikkelconcentraties in de bodem. Maar ook verontreiniging van het milieu door industrieel afvalwater verhoogt het nikkelgehalte in de bodem en dus ook de planten. Dit bekent dat een groente verschillende concentraties nikkel kan bevatten, afhankelijk waar het in de grond heeft gezeten.

Nikkel is onmisbaar in het milieu. Het is essentieel voor de stofwisseling van planten. Ook in het menselijk lichaam heeft het een functie in de stofwisseling. Het zorgt voor de opname van ijzer in ons lichaam. Wij krijgen nikkel binnen via eten en drinken. Via  voeding krijgt men dagelijks tussen de 90 microgram en 280 microgram nikkel binnen. Terwijl de gemiddelde dagelijkse behoefte van een volwassene slechts 25-35 microgram nikkel is!

Contactallergie en voedselallergie

Er zijn twee soorten nikkelallergieën, namelijk contactallergie en voedselallergie. Wanneer iemand die allergisch is voor nikkel, nikkelionen in het lichaam krijgt, worden deze door het immuunsysteem gezien als gevaarlijk. Het lichaam start vervolgens een overmatige immuunreactie. Bij vrijwel alle mensen zijn hoge concentraties nikkel zijn te vinden in de huid. Maar het geeft niet een allergische reactie bij iedereen. Bij gevoelige personen (mensen met nikkelallergie) kan zelfs een kleine hoeveelheid nikkel op de huid leiden tot een allergische reactie. Dit wordt contactdermatitis genoemd. De huid reageert op direct contact met nikkel. Het zure zweet van de huid lost de nikkelionen op, en dringt daarna via de huidbarrière (hoornlaag) naar binnen. Symptomen (zoals eczeem) verschijnen niet meteen nadat de huid nikkel heeft aangeraakt, maar meestal pas na ongeveer 12 tot 72 uur na contact. De allergische reactie is vooral lokaal, dat wil zeggen op of rondom de plek waar de huid nikkel heeft aangeraakt. Nikkelcontactallergie is momenteel ongeneeslijk.

Er kunnen echter ook klachten optreden door inname van nikkel via voeding. Uit meerdere studies blijkt dat voeding een effect heeft op het verloop van contactdermatitis. Een flink aantal personen ziet een forse verbetering van de symptomen, na het vermijden van voedingsmiddelen met een hoog nikkelgehalte. In dit geval reageert niet alleen de huid, maar het hele spijsverteringssysteem op de inname van nikkel. Symptomen beperken zich niet alleen tot de huid, maar zijn verspreid over en in het hele lichaam (eczeem op plekken waar de huid geen nikkel heeft aangeraakt, buikklachten, vermoeidheid etc). De ziekte wordt dan ook gerekend tot de voedselallergieën. In dit geval heet het systemische nikkelallergie.

Wereldwijd

Nikkelallergie is de meest voorkomende contactallergie. Gemiddeld 8,6 procent van de wereldwijde bevolking lijdt aan een nikkelallergie. Volgens dokter Domenico Schiavino (Resp. Allergologia policlinica Gemelli Roma) heeft gemiddeld 25% van de Europese bevolking nikkelallergie (contactdermatitis). Het merendeel hiervan bestaat uit vrouwen. Dit komt omdat vooral vrouwen in aanraking komen met nikkel door het dragen van sieraden. Nikkelallergie is ook een beroepsziekte en komt bijvoorbeeld vaak voor bij kappers, huishoudelijk werkers, metaalbewerkers en horecapersoneel, omdat zij vanwege hun werk vaak blootgesteld zijn aan nikkel. In Duitsland zijn zo’n 20 procent van de vrouwelijke en ongeveer 5 procent van de mannelijke bevolking getroffen door deze ziekte. Daarvan zijn al meer dan 1 miljoen kinderen onder de 14 jaar die allergisch zijn voor nikkel.

In Italië is ook het percentage van mensen die lijden aan systemische nikkelallergie syndroom bekend. Van de groep die nikkelallergie (contact) heeft, reageert 15 – 20% op orale inname van nikkel. Sommige studies spreken zelfs van 25%.

Nikkelallergie in Nederland

Maar in Nederland is vrijwel niets bekend over deze voedselallergie. In Nederland staat wel vast dat veel  mensen lijden aan contactdermatitis. Bij een aantal artsen is wel bekend dat het (tijdelijk) volgen van een nikkelarm dieet eczeem bij contactallergie vermindert. Maar het is niet bekend dat de inname van nikkelrijke voeding kan leiden tot andere klachten zoals huidklachten, maag/darmklachten en algemene klachten.

Als we de Europese cijfers ruwweg toepassen op Nederland, zou dat betekenen dat ongeveer 600.000 mensen in Nederland lijden aan de voedselintolerantie nikkelallergie. Helaas is er zeer weinig informatie beschikbaar in het Nederlandse medische circuit (zoals huisartsen, dermatologen, MaagDarmLeverartsen) over systemische nikkelallergie. Deze website is een unieke uitzondering, hier vind je alles wat je wilt weten over systemische nikkelallergie én meer.

 

Bron:

2 Comments

  1. Anita

    Hoi wat een fijne site. Ben hier echt blij mee. Een vraagje jij drinkt nog wel cappuccino las ik maar koffie zit toch ook boordevol nikkel? En gewoon naturel chips uit zonnebloem olie? Dacht dat dat wel kon. Welke olie is dan t beste voor aan nikkel allergie?

    Reply
    1. Jolanda Cocco Author

      Hallo,
      Dank je wel! In gemalen koffiebonen zit inderdaad best veel nikkel, maar voor een kopje koffie (vers, gemaakt van alleen koffiebonen) gebruik je uiteindelijk niet zo veel koffiebonen en niet alle nikkel uit de bonen komt in de koffie terecht. Een kopje koffie dat gedronken kan worden bevat dan ook veel minder nikkel en kan dan best gedronken worden. Maar overdrijf niet. Wanneer je acht koppen koffie op een dag drinkt, tikt het totaal aan nikkel uit koffie waarschijnlijk weer de maximale limiet aan. Maar dit verschilt per persoon. Oplosbare koffie is weer wat anders, daar zit meer nikkel in dan gewone koffiebonen. Alle koffie uit zakjes en pakjes kun je beter vermijden, het is immers een kant-en-klaar product met veel ingrediënten die geen koffie zijn en bevatten over het algemeen veel nikkel. Ik drink zelf meestal 2 kopjes koffie per dag, af en toe wat meer, maar nooit meer dan 4. Ik drink vrijwel altijd espresso gemaakt van van gemalen bonen en soms verse cappuccino (zonder cacao natuurlijk).
      Wanneer je chips wilt eten is naturel chips de beste optie,en biologisch is nog beter (in biologische aardappel zit minder nikkel dan gewone aardappel). In andere chips zitten namelijk veel meer ingrediënten dan alleen maar aardappel, zout en olie. Probleem met chips is dat het gefrituurd is en alles wat gefrituurd is bevat veel nikkel. Zonnebloemolie is dan weer wat minder erg dan andere olieën. Van alle plantaardige olieën is extra vergine olijfolie het beste en bevat de minste nikkel, maar dat goede effect is dan weer weg wanneer je het gebruikt om te frituren. Ik eet helemaal geen chips meer. De laatste keer dat ik het heb gegeten heb ik een flinke reactie gekregen, dus voor mij kan het helaas niet. Wanneer je nog maar net begonnen bent met een nikkelarm dieet, is het beter om voorlopig geen chips te eten. Dit kun je dan later weer introduceren en kijken hoe je er op reageert.
      Groetjes
      Jolanda

      Reply

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.