Nikkel en voeding

 

Door eten en drinken krijg je nikkel binnen. Hoe hoog de dagelijkse dosis nikkel  via voeding is verschilt per persoon. Het is namelijk afhankelijk van wat je eet.  Zo is bijvoorbeeld de inname van nikkel in de Verenigde Staten gemiddeld 69-162 microgram per dag. Een dieet met veel plantaardig voedsel heeft al gauw een inname van 900 microgram nikkel per dag. En dat terwijl is aangetoond dat een optimale dagelijkse inname van nikkel 25-35 microgram bedraagt!

Maar niet alleen het vegetarische of veganistische dieet leidt tot een verhoogde nikkelinname. In alle voedsel in blik zijn de concentraties nikkel erg hoog, omdat de nikkel uit het blik in het eten lekt. Ook het koken van voedsel in roestvrijstaal verhoogt het percentage nikkel in het eten.

Maximaal 10% van de nikkel in voedsel wordt geabsorbeerd in het maagdarmkanaal. De rest wordt uitgescheiden.

Oorzaken hoog nikkelgehalte

Het nikkelgehalte van voedsel wordt onder andere bepaald door de samenstelling van de bodem waar het voedsel is verbouwd. Zo hebben klei- en leemgronden een hogere concentratie aan nikkel dan bijvoorbeeld kalksteen of zandgronden. Ook heeft een kleigrond in het ene land een andere samenstelling dan in een ander land of regio.

Verder wordt het nikkelgehalte in de omgeving verhoogd door externe invloeden. Door industrie wordt het nikkelgehalte in de bodem verhoogd. Zo heeft bijvoorbeeld de bodem in de omgeving van kolencentraltes, zware industrie en benzinestations hoge nikkelwaardes. Ook autoverkeer en industrieel slib zorgen voor meer nikkel in de bodem.

Een andere externe invloed zijn de pesticiden en chemische gewasbescherming die worden gebruikt.  Deze bevatten vaak een hoog nikkelgehalte en komen door gebruik terecht op en in de planten en in de bodem. Biologische landbouw voegt minder nikkel toe aan gewassen, lucht en bodem dan reguliere landbouw.

Het kan dus zijn dat bijvoorbeeld de ene courgette een laag nikkelgehalte heeft, terwijl de andere courgette uit een andere regio een hoger nikkelgehalte heeft. Het kan zélfs sporadisch voorkomen dat een biologische groente uit eigen tuin een hogere nikkelconcentratie heeft dan een groente uit de supermarkt, wanneer je groentetuintje bijvoorbeeld naast een drukke weg ligt of in de buurt van een benzinestation.

Een natuurlijke oorzaak van verschil in nikkelgehalte is het soort wortels dat een plant heeft. Sterk gewortelde groenten hebben hogere nikkelwaarden dan groenten met korte, ondiepe wortels. Gewassen die langer in de grond zitten hebben ook langer de tijd om nikkel op te nemen uit de grond.

Sommig voedsel bevat van  nature een hoog nikkelgehalte, zoals peulvruchten, noten en granen. Maar ook de bewerking van voedsel kan leiden tot een hoog nikkelgehalte. Dit is bijvoorbeeld het geval bij cacao en dus ook chocola.

Tekort?

Nikkel heeft een belangrijke metabolische functie in het lichaam, het zorgt namelijk voor de opname van ijzer en vitamine C in het lichaam. Het volgen van een nikkelarm dieet leidt nooit tot een tekort aan nikkel, omdat het slechts in kleine hoeveelheden nodig is voor het lichaam. Ook nikkelarm voedsel levert genoeg nikkel op.

Lees verder in welk voedsel veel en waar weinig nikkel in zit.

Lees verder over het diagnosedieet

 

Bron:

11 Comments

  1. Jolanda Cocco Author

    Knoflook staat inderdaad onterecht in de te vermijdenrubriek (dit zal worden aangepast). Knoflook zou wel vermeden moeten worden gezien het hoge nikkelgehalte. Omdat het echter veel goede eigenschapoen heeft, is het toch aan te raden het te gebruiken in gerechten. Hou daarbij wel in gedachten dat een teveel gebruik van knoflook de nikkellimiet kan overschreden door opeenstapeling van nikkel. Gebruik dus met mate en kijk goed hoe je lichaam reageert.

  2. Frietzen

    Dank voor deze lijsten. Er staat bij toegestane producten rogge. Maar bij te vermijden producten ‘volkoren producten’ – moet ik hieruit opmaken dat alleen roggebloem toegestaan is? Ik zou graag roggeknäckebröd eten om aan voldoende vezels te komen…
    Overigens nog een tip: ooit heb ik van een mesoloog dergelijke lijsten ontvangen. Daarop stond bij de toegestane producten ‘creamcrackers’ (dat is natuurlijk een product van witte bloem, maar toch misschien handig om concreet te noemen – ik had er in elk geval veel aan).

  3. Jolanda Cocco Author

    Dank voor je opmerking. Creamcrackers staan inderdaad niet op de lijst van toegestane producten op deze site. De meeste creamcrackers worden gemaakt van tarwemeel, en dat is volkoren. De kleur van de cracker zegt in dit geval niets over volkoren meel of bloem. Verder zit er vaak palmolie in. Dit is een sterk bewerkte olie waardoor het in het algemeen niet goed is voor de gezondheid, maar bovendien nikkel bevat. Ook zie je vaak niet-natuurlijke rijsmiddelen in cream crackers, en dit is natuurlijk weer een nikkelrijk ingrediënt. De enige crackers die ik eet zijn Matze crackers (in de oranje verpakking) en zelfgemaakte crackers (http://nikkel-vrij.nl/2018/01/29/crackers-met-rozemarijn-en-zeezout/).
    Rogge is een wat andere graansoort dan gewone tarwe wat nikkel betreft. Over het algemeen geldt voor nikkelisten dat alle volkoren producten vermeden dienen te worden, of met mate gegeten kunnen worden (mits je een lichte intolerantie hebt). Ook voor rogge geldt dat roggebloem beduidend veel minder nikkel bevat dan volkoren rogge. Nu is roggebrood van roggebloem moeilijk te vinden, meestal zit er roggemeel in. Volkoren rogge bevat echter veel minder nikkel dan volkorentarwe en wordt over het algemeen makkelijker verdragen door nikkelisten. Wel moet je bij de aanschaf van roggebrood en roggeknackebrod goed letten op de overige ingrediënten. Roggebrood of crackers met pitten en zaden, olieën en allerlei rijsmiddelen krikken het nikkelgehalte weer omhoog. Volkorenroggebrood kan goed helpen bij het bereiken van de dagelijkse hoeveelheid vezels. Vergeet niet te variëren. Elke dag een paar plakjes roggebrood kan weer (net) te veel zijn voor je maximale nikkellimiet.
    Wat dagelijkse inname van vezels betreft kun je het beter zoeken in de hoek van groenten en fruit. Een appel bevat bijvoorbeeld meer vezels dan een derde van een heel pak cream crackers. Beleg een witte desemboterham met wat rauwkost (nikkelarm uiteraard) en je vezelgehalte is hoger dan een bruine boterham.

  4. Lenka

    Ik heb zelf een sterke nikkelallergie en moet inderdaad ook veel van gezond eten mijden. Vroeger heb ik heel veel gezond gegeten maar bij de allergietesten is mijn nikkelallergie helaas veel sterker geworden. De bovengenoemde lijsten komen grotendeels overeen met mijn eigen ervaring. Van de rode lijst kan ik wel in beperkte mate zwarte bessen eten en ik gebruik wel dagelijks cacao zonder problemen daarvan te krijgen, de reden is dat in cacao vanzelf al behoorlijk veel magnesium zit die tegen inname van nikkel werkt en ik drink ook best veel van mineraalwater dat hoog is in magnesium. Van kaneel zijn er blijkbaar meerdere soorten, rood van kleur geeft wel problemen, bruin kan ik in beperkte mate wel gebruiken.
    Van de oranje lijst kan ik o.a. wortel, tomaat, erwten, venkel, bleekselderij en kersen helemaal niet eten (een keer per week één gekookt cherrytomaatje met veel korianderblad daarover is al de grens). Met pruimen heel voorzichtig, er liggen tegenwoordig met enige regelmaat ‘pruimen’ in supermarkt die een kruising zijn met abrikozen (meestal mooi rond en glad) en dat is wat nikkel betreft een pure ramp – afgelopen jaar meegemaakt en het duurde mij even om de oorzaak te vinden. Aan de andere kant kan ik bloemkool en broccoli ook in grote hoeveelheden eten zonder enige problemen.
    Van de groene lijst heb ik wel problemen met de sla-soorten. Chili kan ik helemaal niet, appel en paprika alleen in microscopische hoeveelheden en gekookt. Banaan maar een stuk per dag en het mag vooral niet echt rijp zijn.
    Komkommer is bijna altijd zonder problemen (en die staat op geen lijst zover ik kan zien).
    Naast wat je eet is het ook goed om te kijken waarmee je eet. Bijvoorbeeld bestek 18/0 (0 staat voor geen nikkel). Zeker op reis neem ik altijd mijn eigen bestek mee en vooral een glaasje gedroogd korianderblad dat ik zo’n beetje over alles strooi, dat is mijn redding in vele problematische situaties (iets wat in de korianderblad zit maakt chelaten met nikkel waardoor nikkel niet wordt opgenomen).

  5. Jolanda Cocco Author

    Hoi. Je hebt inderdaad ook een heftige allergie. Fijn om te horen dat je nu goed voor jezelf weet wat je wel en vooral wat je niet kunt verdragen. Het zal een hele zoektocht zijn geweest. Het is een rare gewaarwording wanneer je beseft dat een gezond dieet je ziek maakt. Gelukkig zijn er nog genoeg dingen over om gezond te eten, ook al is dat niet wat de rest van de bevolking gezond vindt. Gezond eten is een relatief begrip.
    De lijst met voedingsmiddelen is een algemene leidraad en een startpunt van waaruit je voor jezelf kunt onderzoeken hoe jouw lichaam reageert. Iedereen is anders en dat geldt zeker ook voor nikkelallergie. Ik kan zelf gelukkig ook een aantal dingen uit de rode en oranje lijst eten. Zo eet ik bijvoobeeld af en toe gesneden vleeswaren en eet ik zelfs regelmatig peterselie en knoflook, zij het in kleine hoeveelheden. Tomaat eet ik af en toe, alleen biologisch en liefst uit eigen tuin en uiteraard een kleine portie. Helaas ben ik wel heel intolerant voor cacao en dus ook chocola. Witte chocola wil ik nog wel eens een klein stukje eten, maar ik weet dat ik daar last van krijg wanneer ik een “normale” portie eet of wanneer ik die week al wat meer nikkel heb gegeten dan de bedoeling was.
    Wat jammer om te horen dat je ook geen (of erg weinig) appel, paprika, chili en verschillende slasoorten kunt eten. Dit zijn items die wekelijks in mijn boodschappenmandje liggen. Gelukkig blijft er nog voldoende over om gevariëerd te eten. Een salade kun je immers ook gemakkelijk maken zonder sla. Wanneer je een recept op de site ziet staan, is dat vaak makkelijk aan te passen. Zo kun je appeltaart ook prima maken met een andere vrucht, gewoon even uitproberen wat voor jou werkt.
    Komkommer stond inderdaad nog niet op de lijst, terwijl deze er wel op moet staan en wel in de categorie groen. Ook ik verdraag komkommer gelukkig goed.
    Wat vervelend dat je een reactie hebt gekregen op “pruimen”. Het blijft lastig met al die “verbeteringen”, veredelingen en nieuwe uitvindingen met ons eten. Wat voor de industrie een mooie uitvinding is op marketinggebied is een mijnenveld voor mensen met een nikkelallergie. Het blijft opletten geblazen.
    Goed dat je met nikkelvrij bestek eet. Het is best lastig te vinden, maar het is er wel. Ik zie dat ik nog geen artikel heb geschreven over nikkelvrij bestek. Dat komt nog. Gebruik je ook nikkelvrije pannen? Zie http://nikkel-vrij.nl/2017/02/14/nikkelvrije-pannen/.
    Bedankt voor je aanvullende informatie over bijvoorbeeld verschillende kleuren kaneel, magnesium etc. Het is fijn dat we middels deze site informatie kunnen uitwisselen. De werking van magnesium bij nikkelallergie was me nog niet bekend. Koriander gebruik ik regelmatig in mijn gerechten, maar ik gebruik het niet therapeutisch. Het magische middel tegen nikkelallergie heb ik helaas nog niet gevonden, ondanks dat ik druk aan het uitproberen ben.

  6. marian van den Berg

    Goedenavond. Op de een of andere manier kan ik de voedings lijst niet vinden of openen. Hoe weet ik waar de percentage nikkel te hoog is. Ik heb 20 jaar geleden een lijst gehad met nikkelproducten en daar mocht ik na een bepaalde hoogte zoals bij spinazie etc het niet eten. Maar inmiddels zijn er producten bijgekomen. En dat is aan de eczeem op mijn hoofdhuid ook te merken. Wie o wie kan mij hiermee helpen. Alvast bedankt

  7. Jolanda Cocco Author

    Hallo Marian,

    Hieronder heb je een overzicht waar voedingsmiddelen zijn ingedeeld in 3 categorieen. Uit de lage categorie kun je zonder problemen eten (gevarieerd uiteraard), uit de middelste categorie kun je eten, maar met mate. De categorie met hoog nikkelgehalte is afhankelijk van hoe erg je allergie is. Heb je een zware allergie, dan zul je uit deze categorie misscchien af en toe een kleine hoeveelheid kunnen eten.
    Heb je ineens veel last van eczeem dan is het misschien een goed idee om een week of twee minder te eten uit de middelste categorie en zo min mogelijk uit de hoge categorie.

    http://nikkel-vrij.nl/2019/02/27/nikkelgehalte-in-voeding/

    Eczeem op je hoofdhuid kan ook komen door een te hoog nikkelgehalte in shampoo of conditioner. Kijk eens naar de ingredienten van je haarverzorgingsproducten en gebruik het liefst iets dat is getest op nikkel (nickel tested).

    Groetjes,
    Jolanda

  8. Lenka

    Heel verradelijk is dat de producenten soms de samenstelling veranderen zonder het te laten weten. Zo heb ik na de vakantie plotseling wekenlang vele problemen gehad terwijl ik hetzelfde at als ervoor. Ik kon niet vinden waar het vandaan komt. Na een paar weken kwam er een nieuwe verpakking op ‘mijn’ yoghurt waarop staat dat er nu ipv rode biet sap van de zwarte wortel wordt gebruikt voor het kleurtje. Jammer. En dat is inmiddels met vele producten gebeurd. Het lijstje met wat ik nog wel mag eten is helaas steeds kleiner.
    Nog een tip: citrusvruchten zijn op zich OK, maar kunnen wel de allergische reacties versterken.

  9. Jolanda Cocco Author

    Dat is inderdaad heel vervelend. Het blijft opletten geblazen. Wanneer er staat “vernieuwd” of “verbeterd” moet je altijd even controleren, maar zelfs als het er niet staat kunnen ze zomaar de inhoud veranderen. Ik eet zelf alleen volle yoghurt naturel, dus zonder toegevoegde smaakjes. Dan voeg ik zelf wat fruit toe en wat honing. Door zo min mogelijk bewerkte producten te eten wordt het risico op klachten kleiner.
    Een ander probleem is dat producten waar ik tegen kan uit het assortiment worden gehaald, dat is me al een paar keer overkomen. Vooral Albert Heijn en Jumbo zijn er goed in om producten waar ik tegen kan te vervangen door eigen merk (waar ik vaak niet tegen kan, omdat ze meer bewerkt zijn). Dan is het weer bedenken wat ik in plaats daarvan kan eten.

    Wat citrusvruchten betreft heb ik daar gelukkig geen last van. Wanneer ik echter de schil gebruik in een gerecht gebruik ik alleen maar biologische citroenen of sinaasappels. Pesticiden zijn vaak de veroorzaker van allergische reacties. Dat geldt trouwens ook voor appels. Ik eet alleen de schil als het biologische appels zijn, van gewone appels haal ik altijd de schil af om zoveel mogelijk pesticiden te vermijden.

Leave a Comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.